droogdokkensite

masterplan herontwikkeling tot een publiek toegankelijke maritieme belevingssite

De Droogdokkensite, een uniek industrieel erfgoed op het Eilandje in Antwerpen, wordt herontwikkeld tot een publiek toegankelijke maritieme belevingssite. Het schetsontwerp voor de buitenruimte (oktober 2022), opgesteld door LAND landschapsarchitecten bouwt voort op het masterplan van juni 2022, tevens opgemaakt door LAND. De site met haar negen droogdokken wordt getransformeerd tot een levendig stadsdeel dat erfgoed, recreatie, natuur en evenementen combineert. Kernprincipes zijn het bewaren van de industriële authenticiteit — met behoud van de ruwe kasseivlaktes en monumentale dokinfrastructuur — en het verbinden van het Eilandje met het Zaha Hadidplein, het Droogdokkenpark en de Kaaien. Twee pleinen vormen de publieke ankerpunten. Een kwalitatieve afsluitbaarheid waarborgt de veiligheid zonder het open karakter aan te tasten.

een authentiek stadsdeel

De Droogdokkensite is een uniek industrieel patrimonium. Op termijn zal de site onderdeel worden van het publieke weefsel. De monumentale infrastructuur van de droogdokken, de grote ruwe kasseivlaktes en de panoramische zichten op de grens tussen stad en haven maken het een plek als geen ander. De inrichtingsprincipes voor de publieke ruimte vertrekken vanuit deze authenticiteit. De ruige en nostalgische sfeer die de site vandaag ademt, zal geconsolideerd en uitgezuiverd worden. De functionele onderdelen die nodig zijn om de nieuwe invulling als publieke ruimte te maken, moeten zo veel mogelijk deze authenticiteit versterken. Hierbij wordt bewust subtiel ingegrepen in de beeldkwaliteit om de bestaande `patine` van de site te behouden.

een verbonden eiland

De Droogdokkensite is vandaag een omheinde ruimte en maakt geen onderdeel uit van de publieke ruimte. Het masterplan voorziet een maximale aansluiting met de flankerende ruimtes. Een wandeling vanaf het Eilandje naar het Zaha Hadidplein wordt een boeiende en levendige route langs de verschillende droogdokken. De Droogdokkensite zal in de toekomst ook onderdeel uitmaken van wandelroutes vanuit het Droogdokkenpark.

De site zal dus een belangrijke bijdrage leveren in het verbinden van het Eilandje met het Zaha Hadidplein, het Droogdokkenpark, de Kaaien en het Noordkasteel. Drie oversteekplaatsen leggen een goede verbinding met het Droogdokkenpark.

overgang harde en zachte zijde van het eiland

De Droogdokkensite vormt de harde kant van het eiland in tegenstelling tot het westelijk gelegen `zachte` Droogdokkenpark. Aan de oostzijde van de Droogdokkenweg voorzien we een groenzone die qua beeldkwaliteit deel uitmaakt van het park, waardoor Droogdokkenweg visueel in het park komt te liggen. Hierdoor kan de overgang tussen de harde en zachte zijde scherp en leesbaar gemaakt worden, en de functionele verbinding tussen Droogdokkenpark en Droogdokkensite vanzelfsprekend.

twee pleinen

In het masterplan worden twee pleinen voorzien. Het Inkomplein is gelegen ten zuiden van AWN 1 en levert een bijdrage aan de organisatie, de oriëntatie en zichtbaarheid van de gehele site. Dit plein sluit naar materialiteit aan op het gerealiseerd plein aan de overzijde van de weg. Op dit plein wordt `het Speelhof` onder de grote platanen ingepast.

In het verlengde van de `groene vinger`- een uitloper van het park tussen dok 6 en 8 wordt een tweede plein voorzien, het Droogdokkenplein. Dit plein ligt in het hart van de Droogdokkensite en zal -samen met evenementdok 6- een bijdrage leveren als publiekstrekker. Een ensemble van gebouwen -onder andere Pomphuis 2, de Blikken Loods en de Schoorbalkenloods- zullen worden ingepast en deels herbestemd in functie van het pleinprogramma.

Het plein zelf wordt een lommerrijke plek met bomen waaronder ruimte is voor evenementen. Het niveauverschil met de kade wordt opgevangen met een trappenpartij dat ook als tribune kan gebruikt worden.

een open beeld binnen een afsluitbare site

Een opgave van het masterplan is het zoeken naar een kwalitatieve balans tussen veiligheid, afsluitbaarheid en doorwaadbaarheid. Een integrale benadering is noodzakelijk om te vermijden dat de Droogdokkensite een optelsom aan hekwerken en valbeveiligingen zou worden. Zowel naar beeldkwaliteit als naar werking is dit niet wenselijk.

Op basis van een intensieve dialoog met de verschillende stakeholders is in samenspraak beslist om een groot deel van de site afsluitbaar te maken. Het hekwerk, de poorten en de valbeveiliging zullen een opgave vormen voor de beeldkwaliteit van de site, zodat ze het unieke karakter van de site verder ondersteunen. Gezien het specifieke karakter van de publieke ruimte met betrekking tot veiligheid is het noodzakelijk dagelijkse beheer- en beheersafspraken met alle partners op de site te maken.

divers en gelaagd programma als troef

Met haar negen droogdokken heeft de site een bijzondere troef om een diversiteit aan programma te voorzien. Tijdens een parkwandeling de restauratie van een historisch schip aanschouwen, naar een theatervoorstelling kijken in een droogdok,… De kruisbestuiving tussen, recreatie, natuur, scheepswerf binnen een monumentaal erfgoedkader maakt deze site een bijzondere trekpleister.

locatie

Antwerpen

opdrachtgever

AGvespa

team

LAND landschapsarchitecten, Atelier Kempe Thill Architects (architectuur), ORIGIN (erfgoed)

periode

2020-2022

status

studie afgerond

werkveld: masterplan